കറുത്തവാവ്: അധ്യായം 13: ബാക്കി ശബ്ദം

"അമ്മേ? അമ്മേ!" ഉണ്ണിമാമ, കാലിലെ വാതം മറന്ന്, തറവാട്ടിലേക്ക് ഓടി. രണ്ടു മാസമായി ഒരു വാക്കു തികച്ചു പറയാത്ത അമ്മ ചിരിക്കുന്നതു കേട്ട ഒരു മകന്റെ ഓട്ടം; അതിൽ പേടിയെക്കാൾ പ്രതീക്ഷയായിരുന്നു.

"ഞാൻ കൂടെ പോകാം; അദ്ദേഹം വീഴും," ആദി പറഞ്ഞു. "നീ പതുക്കെ വന്നാൽ മതി." അവൻ പിന്നാലെ പാഞ്ഞു.

നിള തൊടിയുടെ നടുവിൽ, ഇരുട്ടിൽ, ഒറ്റയ്ക്കു നിന്നു. ആ ചിരി അവളുടെ കാലുകളെ മണ്ണിൽ തറച്ചുകളഞ്ഞിരുന്നു. എന്തോ ഒന്നു ഭയങ്കരമായി തെറ്റിപ്പോയിരിക്കുന്നു എന്ന്, കാരണമറിയാതെ, ദേഹം മുഴുവൻ അവളോടു പറഞ്ഞു. വിറയ്ക്കുന്ന തള്ളവിരൽ ഫോണിലെ വോയ്സ് മെസ്സേജിൽ അമർന്നു.

പണിക്കരുടെ ശബ്ദം. പിന്നിൽ വണ്ടിയുടെ ഇരമ്പൽ, ഹോൺ; ഓടുന്ന ഒരു ബസ്സിലിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ. കിതയ്ക്കുന്നുണ്ട്.

"മോളേ, പണിക്കരാണ്. മൂന്നു തവണ വിളിച്ചു, കിട്ടുന്നില്ല. അമ്മാവന്റെ ഫോണും എടുക്കുന്നില്ല. ഇതു കേട്ടാൽ ഉടനെ, ആ നിമിഷം, എന്നെ തിരിച്ചു വിളിക്കണം. കേൾക്ക്. അന്നു നിങ്ങളുടെ നടുത്തളത്തിൽ ഉരുണ്ടുപോയ ആ കവടി നാലു രാത്രിയായി എന്നെ ഉറക്കിയിട്ടില്ല. കവടി വെറുതെ ഉരുളില്ല, മോളേ; മുപ്പതു കൊല്ലത്തിൽ എന്റെ കൈയിൽനിന്ന് ഒന്നു വഴുതിയിട്ടില്ല. ഇന്ന് ഉച്ചയ്ക്കു ഗുരുവായൂരിൽ, നടയ്ക്കൽ ഇരുന്ന്, ഞാൻ നിന്റെ കാര്യം വീണ്ടും രാശി വച്ചു. ഇത്തവണ ചോദ്യം ഞാൻ തന്നെ ചോദിച്ചു. അന്നു നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ ചോദ്യം ചോദിച്ചത് ആരാണെന്ന് ഓർമയുണ്ടോ? നിന്റെ അമ്മായി. 'ഈ കുട്ടിയെ പിന്തുടരുന്നത് ആരാണ്?' ആ ചോദ്യത്തിനു കവടി പറഞ്ഞ ഉത്തരം ശരിയാണ്: ദേവി. ഞാൻ അതിൽ നിർത്തി. അതാണ് എന്റെ തെറ്റ്. പിന്തുടരുന്നത് എന്തിനാണെന്നു ഞാൻ ഊഹിച്ചു; കവടിയോടു ചോദിച്ചില്ല. മോളേ, പിന്തുടരുന്നവരെല്ലാം വേട്ടക്കാരല്ല. കാവൽക്കാരും പിന്തുടരും. കുഞ്ഞിന്റെ പിന്നാലെ തള്ളയും നടക്കും."

നിളയുടെ കാലിനടിയിലെ മണ്ണ് ഇളകി.

"ഇന്നു ഞാൻ ചോദിച്ചു: ദേവിയുടെ കോപം ആരോടാണ്? ഉത്തരം വ്യക്തമാണ്; ഒരു സംശയവുമില്ലാത്ത വിധം. നിന്നോടല്ല. ആ വീടിന്റെ തെക്കേ മുറിയിൽ കിടക്കുന്നതിനോട്. അവിടെ ഒരു മനുഷ്യനല്ല കിടക്കുന്നത്, മോളേ. ജാതകത്തിൽ ആ സ്ഥാനത്ത് ആയുസ്സു തീർന്നിട്ട് അറുപതു കൊല്ലം കഴിഞ്ഞ ഒരു ദേഹമാണു കാണുന്നത്; അതിനുള്ളിൽ അതിലും എത്രയോ പഴയ മറ്റൊന്നും. എന്റെ കാഴ്ച അന്നു മറച്ചത് അതാണ്. കവടി ഉരുണ്ടുനിന്നത് ഏതു വാതിൽപ്പടിയിലാണെന്ന് ഓർക്ക്. അതു ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു തന്നതാണ്; എനിക്കു മനസ്സിലായില്ല. അടിമ തിരിച്ചെടുക്കരുത്! കേട്ടോ? ഒരു കാരണവശാലും ആ ചടങ്ങു ചെയ്യരുത്. ആ നേർച്ച നിന്റെ കടമല്ല; നിന്റെ കോട്ടയാണ്. നിന്റെ അമ്മ നിനക്കു ചുറ്റും കെട്ടിയ മതിൽ. ഞാൻ ബസ്സു കയറിയിട്ടുണ്ട്; രണ്ടു മണിക്കൂറിൽ എത്തും. ഞാൻ എത്തുംവരെ ഒന്നും ചെയ്യ…"

സന്ദേശം അവിടെ മുറിഞ്ഞു.

"ചേച്ചീ! ചേച്ചീ!"

അപ്പു തറവാടിന്റെ പിൻവാതിലിലൂടെ ഇറങ്ങി, തൊടിയിലെ ചെളിയിൽ വീണും എഴുന്നേറ്റും, ഓടിവന്നു. നെഞ്ചോടടക്കിപ്പിടിച്ച ലാപ്ടോപ്പ്; കഴുത്തിൽ തൂങ്ങുന്ന ഹെഡ്ഫോൺ. മുഖത്ത് ഒരു തുള്ളി ചോരയില്ല. "ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞോ? കഴിഞ്ഞില്ലെന്നു പറ. പ്ലീസ്, ചേച്ചീ, കഴിഞ്ഞില്ലെന്നു പറ."

അവൾക്കു മറുപടി പറയാൻ പറ്റിയില്ല. അവൻ അവളുടെ മുഖത്തുനിന്ന് ഉത്തരം വായിച്ചു; തോളുകൾ ഇടിഞ്ഞു. എന്നിട്ടും, വിറയ്ക്കുന്ന വിരൽകൊണ്ട്, അവൻ സ്പേസ്ബാർ അമർത്തി.

ഇരമ്പലില്ല. കിരുകിരുപ്പില്ല. കണ്ണാടി പോലെ തെളിഞ്ഞ്, തൊട്ടടുത്തിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ, ഗൗരിയുടെ ശബ്ദം.

"…ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്ക്. ഈ തറവാട്ടിൽ ഒന്നുണ്ട്. ഞാൻ അമ്മ എന്നു വിളിച്ചു വളർന്നവൾ. നീ മുത്തശ്ശി എന്നു വിളിക്കാൻ പോകുന്നവൾ. അവളെ വിശ്വസിക്കരുത്. എത്ര സ്നേഹം കാണിച്ചാലും. എല്ലാവരും അവളെ അമ്മ എന്നു വിളിക്കും; ഞാനും ഇരുപത്തിനാലു കൊല്ലം വിളിച്ചു. പക്ഷേ അവൾ അമ്മയല്ല, മോളേ. അവൾ സാവിത്രിയല്ല.

"സാവിത്രി, ഈ ദേഹത്തിന്റെ ശരിക്കുള്ള ഉടമ, 1962-ലെ കർക്കടകവാവിന്, പത്തൊമ്പതാം വയസ്സിൽ, ഈ വീട്ടിൽ മരുമകളായി വന്ന് ഒരു മാസം തികയുംമുമ്പ്, തീർന്നു. ഏട്ടനെയും എന്നെയും ചുമന്നത് അവളുടെ വയറാണ്; പക്ഷേ ഞങ്ങളെ പെറ്റതും വളർത്തിയതും അവളല്ല. മരിച്ചതല്ല; മരിക്കാൻ പോലും സമ്മതിച്ചില്ല. ആ ദേഹത്തിനുള്ളിൽ അന്നു മുതൽ ഇരിക്കുന്നതു ചിരുതേയിയാണ്. മുന്നൂറു കൊല്ലം മുമ്പ് ഈ തറവാടു പണിത കാരണവത്തി. വസൂരി വന്നു മരിക്കാൻ കിടന്ന രാത്രി, മരിക്കാൻ മനസ്സില്ലാഞ്ഞിട്ട്, പേരില്ലാത്ത ഒന്നിനെ വിളിച്ചുവരുത്തി അതിനോടു കരാറുണ്ടാക്കിയവൾ. ഓരോ ദേഹവും തേഞ്ഞുതീരുമ്പോൾ അവൾ തറവാട്ടിലെ ഒരു പെണ്ണിന്റെ ദേഹത്തിലേക്കു മാറും; ചെറുപ്പമുള്ള, ബലമുള്ള, കേടില്ലാത്ത ഒന്നിലേക്ക്. ഉടുപ്പു മാറുന്നതുപോലെ. ഇടയ്ക്കുള്ള കാലം ആ ദേഹം നിലനിർത്താൻ, പന്ത്രണ്ടു കൊല്ലത്തിലൊരിക്കൽ, വീട്ടിലെ ഒരാളുടെ ആയുസ്സു കുടിക്കും. മൂന്നു മാസം മുമ്പു നിന്റെ അച്ഛൻ ബൈക്കിൽനിന്നു വീണതു വെറുതെയല്ല. നിലവറയിലെ താളിയോലക്കെട്ടിൽ, അവളുടെ സ്വന്തം കൈപ്പടയിൽ, എല്ലാമുണ്ട്; ഓരോ ദേഹത്തിന്റെയും പേര്, ഓരോ ആയുസ്സിന്റെയും കണക്ക്. ഞാൻ അതു മുഴുവൻ വായിച്ചു. ആ കണക്കിൽ അടുത്ത ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് എഴുതിയിരിക്കുന്ന പേര് എന്റേതാണ്, മോളേ. അതിനു വേണ്ടിയാണ് അവൾ എന്നെ കളരിയിലയച്ചത്. ദേഹം ഉറയ്ക്കാൻ.

"ഞാൻ ഓടിപ്പോയാൽ അവൾ എന്നെ കണ്ടുപിടിക്കും; ഈ ചോര ഒഴുകുന്നിടത്തെല്ലാം അവൾക്കു കൈയെത്തും. അതുകൊണ്ട് ഇന്നു രാത്രി ഞാൻ ഈ ദേഹം അവൾക്ക് ഒരിക്കലും കിട്ടാത്ത വിധം ഇല്ലാതാക്കും. കുളത്തിനു നല്ല ആഴമുണ്ട്. എനിക്കു പേടിയില്ല; നീ അതോർത്തു കരയരുത്. പക്ഷേ ഞാൻ പോയാൽ ഈ തറവാട്ടിൽ ബാക്കിയുള്ള ഒരേയൊരു പെണ്ണു നീയാണ്. അവൾ നിന്നെ വളർത്തും. ചോറുരുട്ടിത്തരും. താരാട്ടു പാടി ഉറക്കും. നീ വലുതായി ദേഹമുറയ്ക്കുന്നതും നോക്കി കാത്തിരിക്കും.

"അതുകൊണ്ടു നിന്നെ ഞാൻ കാവിലെ ഭഗവതിക്കു കൊടുക്കുന്നു. മുന്നൂറു കൊല്ലം മുമ്പു ചിരുതേയിയുടെ സ്വന്തം മകൾ, അമ്മയെ പേടിച്ച്, അവിടെ കൊണ്ടുവന്നു കുത്തിയതാണ് ആ വാൾ. അന്നു മുതൽ ചിരുതേയിക്ക് ആ കാവിന്റെ അതിരു കടക്കാൻ പറ്റില്ല. ദേവിയുടെ മുതലിൽ അവൾക്കു കൈ വയ്ക്കാനും പറ്റില്ല; തൊട്ടാൽ വെന്തുപോകും. നീ തന്നെ, നിന്റെ സ്വന്തം നാവുകൊണ്ട്, ആ അടിമ തിരിച്ചെടുക്കാത്തിടത്തോളം. അവൾ നിന്നെക്കൊണ്ട് അതു ചെയ്യിക്കാൻ നോക്കും; എങ്ങനെയെങ്കിലും. ചെയ്യരുത്.

"ഒന്നുകൂടി. കാവിലുള്ളവളെ നിനക്കു കാണാൻ പറ്റില്ല; ആർക്കും പറ്റില്ല. കണ്ണിൽ കൊള്ളുന്ന ഒന്നല്ല അത്. പക്ഷേ നീ അവളെ അറിയും. ചൂടായിട്ട്. ചിലമ്പിന്റെ ഒച്ചയായിട്ട്. ചിലപ്പോൾ നിന്നെ പിടിച്ചുവലിക്കുന്ന ഒരു കൈയായിട്ട്. അവൾ നിന്നെ പേടിപ്പിക്കും, മോളേ. അതവളുടെ കുറ്റമല്ല; അത്ര വലിയ ഒന്നിന് ഇത്ര ചെറിയ ഒരാളെ പേടിപ്പിക്കാതെ തൊടാൻ അറിയില്ല. പുലിയമ്മ കുഞ്ഞിനെ ഒരിടത്തുനിന്നു മറ്റൊരിടത്തേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നതു കഴുത്തിൽ കടിച്ചുതൂക്കിയാണ്. കാണുന്നവർക്കതു കൊല്ലുന്നതുപോലെ തോന്നും.

"ഒരൊറ്റ കാര്യം ഓർത്താൽ മതി. പേടിപ്പിക്കുന്നവളെ പേടിക്കണ്ട. താരാട്ടു പാടുന്നവളെ പേടിക്കണം."

ലാപ്ടോപ്പു നിശ്ശബ്ദമായി. ഒരു കുഞ്ഞു ഞരങ്ങുന്ന ശബ്ദം; പിന്നെ റെക്കോർഡർ ഓഫാകുന്ന ക്ലിക്ക്.

നിളയുടെ തലയ്ക്കുള്ളിൽ പത്തു ദിവസം, ഒരു സിനിമയുടെ റീൽ പുറകോട്ടോടിക്കുന്നതുപോലെ, ഓടി. ഓരോ രംഗവും അതേപടി; അർഥം മാത്രം തലകീഴായി.

ഏഴാം നിലയിൽനിന്നുള്ള വീഴ്ചയിൽ കൈത്തണ്ടയിൽ മുറുകിയ പിടി. കൊണ്ടുപോകാനല്ല. മുന്നൂറു കിലോ ഇരുമ്പിനടിയിൽനിന്നു വലിച്ചുമാറ്റാൻ. ഫ്ലാറ്റിലെ കിടപ്പുമുറിയിൽ, കട്ടിലിനും ബാൽക്കണിക്കുമിടയിൽ, അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും നടന്ന കാലൊച്ച. വേട്ടയല്ല. കാവൽ. ചില്ലിനു പുറത്തു മഞ്ഞു വരച്ച ആ ചെറിയ, മെലിഞ്ഞ കൈപ്പത്തികൾ; അവയെ പതിനൊന്നാം നിലയിൽനിന്നു താഴേക്കെറിഞ്ഞ ചൂട്. അതേ നിമിഷം ഇവിടെ, നൂറ്റമ്പതു കിലോമീറ്റർ അകലെ, 'പേടിച്ചുണർന്നു' തന്റെ പേരു വിളിച്ച മുത്തശ്ശി.

പന്ത്രണ്ടു രാത്രി, ഓരോന്നിലും കുറച്ചുകൂടി അടുത്ത്, വീടിനെ വളഞ്ഞ ചൂട്. വളഞ്ഞത് ഇരയെയല്ല. ശത്രുവിനെ. താൻ വന്ന രാത്രി അതു തന്റെ തലയ്ക്കു മുകളിൽ കയറി പുലരുവോളം ഇരുന്നത്; താഴെനിന്നു താരാട്ടുയർന്നപ്പോൾ മുരണ്ടത്. കുളക്കരയിൽ തന്റെ മുഖം പിടിച്ചു തറവാട്ടിലേക്കു തിരിച്ചത്. 'അടുത്തതു നീ' എന്നല്ല. 'കൊന്നവൾ അവിടെയുണ്ട്; നോക്ക്' എന്ന്. ജനൽ തകർത്തു വന്ന്, തന്റെ കഴുത്തു ഞെരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ വസ്തുവിനെ മുടിക്കു പിടിച്ചു തൂക്കിയെറിഞ്ഞത്. പിന്നെ തന്റെ കഴുത്തിലെ ഓരോ പാടിലും മെല്ലെ തൊട്ടുനോക്കിയ വിരൽ. മുതൽ പരിശോധിച്ചതല്ല. വീണ കുഞ്ഞിന്റെ മുറിവു നോക്കുന്ന അമ്മ. കൈത്തണ്ടയിലെ വര തൊട്ടപ്പോൾ വെന്ത വിരലുകൾ; അതിനു ശേഷം മുത്തശ്ശി മുഖത്തിന്റെ ഒരു വശം തലയണയിലമർത്തി മറച്ചുകിടന്നത്. കളരിയിലെ തണുപ്പ്; മുല്ലപ്പൂ; വാളിലെ മഞ്ഞ്.

വേട്ടക്കാരിയുടെ കട്ടിലിനരികിൽ, അവളുടെ വിരലുകൾ മുടിയിലോടുമ്പോൾ, താൻ സുഖമായുറങ്ങിയ ആ രാത്രി. അകത്തു കടക്കാനാവാതെ, പുലരുവോളം, നഖം കരിയുവോളം, ജനൽപ്പലക മാന്തിപ്പൊളിച്ചത്.

ഇന്ന്, ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പ്, കാവിൽ. മൂന്നു തവണ തിരിച്ചുരുണ്ടുവന്ന നാണയം. വില വേണ്ട. വിൽക്കാൻ വച്ചതല്ല. കൈത്തണ്ടയിൽ വന്നു ചുറ്റിയ പട്ട്. ആ കരച്ചിൽ. തന്റെ കൈകളെ പൊതിഞ്ഞ, വിറയ്ക്കുന്ന ആ രണ്ടു കൈ. മുറുക്കിപ്പിടിച്ചതല്ല. പോവല്ലേ, മോളേ എന്ന്.

എന്നിട്ടും താൻ മൂന്നു തവണ പറഞ്ഞു.

"ഒന്നുകൂടി ഉണ്ട്," അപ്പു വിക്കി; കരച്ചിലിന്റെ വക്കത്തായിരുന്നു അവൻ. ഫോണിൽ ഒരു ഫോട്ടോ. എസ്.ഐ.യുടെ കൈയിലെ പ്ലാസ്റ്റിക് കവർ, അന്നു കുളക്കരയിൽവച്ചു ശീലംകൊണ്ട് അവൻ പകർത്തിയത്. "ലതച്ചേച്ചിയുടെ മുഷ്ടിയിലുണ്ടായിരുന്ന മുടി. അന്നു രാത്രി ഇരുട്ടിൽ ആരും ശ്രദ്ധിച്ചില്ല. ഞാൻ ഇന്നാ സൂം ചെയ്തു നോക്കിയത്."

നീണ്ട മുടിയിഴകൾ. പഞ്ഞി പോലെ തൂവെള്ള.

"പിന്നെ തെർമൽ ഫൂട്ടേജ്. ഇന്നു ഞാൻ പന്ത്രണ്ടു രാത്രിയുടേതും ഒന്നിച്ചുവച്ചു നോക്കി. ഇതുവരെ ശ്രദ്ധിക്കാത്ത രണ്ടു കാര്യം കണ്ടു. ഒന്ന്: ആ ചൂട് എവിടെ നിന്നാലും തിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നത് ഒരേ ഭാഗത്തേക്കാ. തെക്കിനിയിലേക്ക്. മുത്തശ്ശിയുടെ മുറിയിലേക്ക്. രണ്ട്: ആ മുറി. വീടിന്റെ ബാക്കിയെല്ലാം ഇളംചാരം; തെക്കിനി മാത്രം കടുംനീല. ഞാൻ ഓടിനു തൊട്ടുമുകളിലൂടെ പറത്തിയ ഒരു ക്ലിപ്പ് വലുതാക്കി. മുറിയല്ല തണുത്തിരിക്കുന്നത്, ചേച്ചീ. കട്ടിലാ. കട്ടിലിൽ കിടക്കുന്ന രൂപം. ജീവനുള്ള മനുഷ്യൻ വെളുത്തു കാണണം. അതു മുറിയെക്കാൾ, കല്ലിനെക്കാൾ, തണുത്തിട്ടാ. പന്ത്രണ്ടു രാത്രിയിലും. പിന്നെ രണ്ടു ക്ലിപ്പിൽ… രാത്രി മൂന്നു മണിക്ക്… ആ കട്ടിൽ ഒഴിഞ്ഞിട്ടാ."

ഈ വീട്ടിൽ രാത്രി നടക്കുന്ന ഒരു കാര്യം. ഞാൻ കണ്ടതാ. മൂന്നു മണിക്ക് ഉണർന്നു നോക്കുമ്പോൾ… ലത പറഞ്ഞുതീർക്കാത്ത വാചകം. കിടപ്പുരോഗിയുടെ കട്ടിൽ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതു കണ്ട ഒരു ഹോം നഴ്സ്.

നിള ഒഴിഞ്ഞ, മിനുസമുള്ള കൈത്തണ്ടയിലേക്കു നോക്കി. ഞാൻ എന്താണു ചെയ്തത്. അമ്മ ജീവൻ കൊടുത്തു കെട്ടിയ മതിൽ ഞാൻ എന്റെ കൈകൊണ്ടു പൊളിച്ചു. എനിക്കു വേണ്ടി കരഞ്ഞവളെ ഞാൻ മൂന്നു തവണ ചൊല്ലി പറഞ്ഞയച്ചു.

പിന്നെ, ഒരു ചാട്ടവാറടി പോലെ, മറ്റൊരു ചിന്ത. ആദി. ഉണ്ണിമാമ. അവർ ആ വീടിനുള്ളിലേക്കാണു പോയത്.

അവൾ ഓടി. അപ്പു പിന്നാലെ.

നടുത്തളത്തിൽ നിലവിളക്കു കത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അതിനരികിൽ ഉണ്ണിമാമ നിൽക്കുന്നു; ഒഴിഞ്ഞ ചുമരിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച്. കൈകൾ ഇരുവശത്തും തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. കണ്ണുകൾ തുറന്നിട്ടുണ്ട്; അതിൽ ആരുമില്ല. ചുണ്ടുകൾ മാത്രം, മെല്ലെ, ഒരു താളത്തിൽ, അനങ്ങുന്നു. വാവാവോ… വാവുറങ്ങ്…

"അച്ഛാ!" അപ്പു അയാളെ പിടിച്ചു കുലുക്കി. അയാൾ അനങ്ങിയില്ല; കണ്ണിമ പോലും.

തെക്കിനിയുടെ വാതിൽ മലർക്കെ തുറന്നുകിടന്നു. കട്ടിൽ ഒഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. രണ്ടു മാസമായി ഒരു വിരൽ പോലും അനക്കാൻ പറ്റാതെ കിടന്ന സ്ത്രീയുടെ പുതപ്പു നിലത്ത്. തലയണ വാതിൽക്കൽ വീണുകിടക്കുന്നു. മുറിക്കുള്ളിൽ ശ്വാസം വിടുമ്പോൾ ആവി കാണാവുന്നത്ര തണുപ്പ്.

ഇടനാഴിയിൽ ആദിയുടെ ഫോൺ കിടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു; സ്ക്രീൻ ചിലന്തിവല പോലെ പൊട്ടി. അതിനരികിൽ ചോരയുടെ ഒരു ചെറിയ തളം. അവിടെനിന്ന്, നിലത്തെ പൊടിയിൽ, ഭാരമുള്ള ഒരു ദേഹം വലിച്ചിഴച്ചുകൊണ്ടുപോയതിന്റെ പാട്. അതു ചെന്നവസാനിച്ചത് അറയുടെ കനത്ത വാതിൽക്കലാണ്.

അറയ്ക്കുള്ളിൽ, നെല്ലു സൂക്ഷിക്കുന്ന പത്തായങ്ങൾക്കു നടുവിൽ, നിളയുടെ ജീവിതത്തിലൊരിക്കൽപ്പോലും തുറന്നുകണ്ടിട്ടില്ലാത്ത നിലവറയുടെ പലകവാതിൽ മലർന്നുകിടന്നു. താഴേക്ക്, ഇരുട്ടിലേക്ക്, ഇറങ്ങിപ്പോകുന്ന കൽപ്പടവുകൾ. അടിയിൽനിന്ന്, കിണറ്റിൽനിന്നെന്നപോലെ, തണുപ്പും മുല്ലപ്പൂവിന്റെയും കർപ്പൂരത്തിന്റെയും മണവും പൊങ്ങിവന്നു.

കൂടെ ഒരു താരാട്ടും. ഒരു ചെറുപ്പക്കാരിയുടെ, ഇമ്പമുള്ള, തെളിഞ്ഞ സ്വരത്തിൽ.