കറുത്തവാവ്: അധ്യായം 11: കാസറ്റ്

സർക്കാരാശുപത്രിയിലെ ഡോക്ടർ മരണസർട്ടിഫിക്കറ്റിൽ എഴുതിയതു ഹൃദയാഘാതം എന്നാണ്. എഴുപത്തെട്ടു വയസ്സുള്ള ഒരാൾ പാതിരാത്രി ഒറ്റയ്ക്കിരുന്നു മരിച്ചാൽ മറ്റെന്തെഴുതാൻ? വാളിന്മേൽ മഞ്ഞു കണ്ട കാര്യം നിള ആരോടും പറഞ്ഞില്ല; രാവിലെയായപ്പോഴേക്കും അത് ഉരുകിപ്പോയിരുന്നു.

പിറ്റേന്നു വൈകിട്ട്, പുഴയോരത്തെ ശ്മശാനത്തിൽ, കേളു ഗുരുക്കളുടെ ചിതയ്ക്കു തീ കൊളുത്തിയത് അയാളുടെ മരുമകനാണ്. പത്തു ദേശത്തുനിന്നു ശിഷ്യന്മാർ വന്നിരുന്നു; നരച്ച തലയുള്ളവരും മീശ മുളയ്ക്കാത്തവരും. ചിത കത്തിയമരുന്നതു നോക്കി നിള പുഴയുടെ വക്കത്തു നിന്നു. ഈ ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെ കുറിച്ചുള്ള സത്യം അറിയാമായിരുന്ന ഒരേയൊരാൾ, അതു പറയാൻ നിശ്ചയിച്ച രാത്രിയിൽത്തന്നെ, പോയി. യാദൃച്ഛികമല്ലെന്ന് അവൾക്കറിയാം. ആരാണ്, എന്താണ്, എന്നു മാത്രം അറിയില്ല.

ചിതയിലെ അവസാനത്തെ കനലുകൾ മങ്ങുമ്പോൾ അവളുടെ ഫോൺ വിറച്ചു. അറിയാത്ത നമ്പർ.

"മാഡം, കർത്തയാണ്." വിൽപ്പനക്കാരന്റെ ആ അനായാസച്ചിരി സ്വരത്തിൽ ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. "ഞാൻ ഒരു കാര്യം പറയാൻ വിളിച്ചതാ. ആ ഭൂമി എനിക്കു വേണ്ട. എഗ്രിമെന്റ് ഞാൻ റദ്ദാക്കുന്നു. അഡ്വാൻസു കൊടുത്ത നാല്പതു ലക്ഷം തിരിച്ചും വേണ്ട; അമ്മാവനോടു പറഞ്ഞേക്കൂ, അതു കാവിലേക്കുള്ള എന്റെ വഴിപാടായി കൂട്ടിക്കോളാൻ. അന്നു രാത്രി വന്ന പയ്യന്മാരെ അയച്ചതു ഞാനാ; അതു ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു, മാപ്പു ചോദിക്കുന്നു. അതിലൊരുത്തൻ, ഇരുപത്തിരണ്ടു വയസ്സുള്ള ഒരു ചെക്കൻ, ഇപ്പൊ തൃശ്ശൂരിലെ ആശുപത്രിയിൽ ഐസിയുവിലാ. ദേഹത്ത് ഒരു മുറിവുമില്ല. ഇന്നലെ മുതൽ ഒരേ വാചകം മാത്രം പറയുന്നു. ഒന്നുമില്ല, പക്ഷേ മുന്നിൽ വന്നു നിന്നു. ഞാൻ ഇരുപതു കൊല്ലമായി ഭൂമിക്കച്ചവടം ചെയ്യുന്നു, മാഡം. കുടികിടപ്പുകാരെയും കൈയേറ്റക്കാരെയും ഒഴിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്; കോടതിവിധിയുള്ളവരെപ്പോലും. ഒഴിപ്പിക്കാൻ പറ്റാത്ത ഒരു താമസക്കാരിയെ ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായിട്ടാ കാണുന്നത്."

ഫോൺ കട്ടായി. നിള ഏറെ നേരം അതിലേക്കു നോക്കിനിന്നു. അപ്പോൾ അതു തീർന്നു. ആദിയുടെ തിരക്കഥ. റിസോർട്ടുകാരൻ ഒരു വില്ലനേ ആയിരുന്നില്ല; അത്യാഗ്രഹിയായ ഒരു കച്ചവടക്കാരൻ മാത്രം. ഭൂമിയല്ല ഇവിടത്തെ പ്രശ്നം. ഒരിക്കലും ആയിരുന്നില്ല.

അപ്പോൾ പ്രശ്നം എന്താണ്?

രാത്രി, വീടുറങ്ങിയ ശേഷം, അവൾ ഒരു മെഴുകുതിരിയുമായി ഒഴിഞ്ഞ കളരിയിൽ കയറി. ഗുരുവില്ലാത്ത കളരിക്ക് അമ്മയില്ലാത്ത വീടിന്റെ ശൂന്യതയായിരുന്നു. പൂത്തറയുടെ ചുവട്ടിൽ, ഇടത്തുനിന്നു മൂന്നാമത്തെ കല്ല്, വിരൽകൊണ്ട് അമർത്തിയപ്പോൾ ഇളകി. പിന്നിലെ പൊത്തിൽ, എണ്ണത്തുണിയിൽ പൊതിഞ്ഞ്, തുരുമ്പിച്ച ഒരു തകരപ്പെട്ടി; പണ്ടു ബിസ്കറ്റു വന്നിരുന്ന തരം. പിച്ചളത്താക്കോൽ പൂട്ടിൽ ഒന്നു ഞെരങ്ങി, തിരിഞ്ഞു.

ആദ്യം കൈയിൽ തടഞ്ഞത് ഒരു ഫോട്ടോയാണ്. മങ്ങിയ നിറങ്ങൾ, വളഞ്ഞ വക്കുകൾ. ഇരുപതോ ഇരുപത്തിരണ്ടോ വയസ്സുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടി. കച്ച മുറുക്കി, മുടി പിന്നിൽ കെട്ടി, ചുരുട്ടിയ ഉറുമി തോളിലിട്ട്, കളരിയുടെ വാതിൽക്കൽ നിൽക്കുന്നു. ക്യാമറയെ നോക്കി വെല്ലുവിളിക്കുന്നതുപോലുള്ള ഒരു ചിരി. നിളയുടെ അതേ താടിയെല്ല്. അതേ കട്ടിപ്പുരികം. ഇടത്തേ കവിളിൽ, നിളയ്ക്കുള്ളിടത്തുതന്നെ, ചിരിക്കുമ്പോൾ മാത്രം വീഴുന്ന ഒരു കുഴി.

മുപ്പത്തൊന്നു കൊല്ലത്തിൽ ആദ്യമായി നിള സ്വന്തം അമ്മയുടെ മുഖം കാണുകയായിരുന്നു. തറവാട്ടിലെ ചുമരുകളിൽ മരിച്ചുപോയ എല്ലാവരുടെയും ഫോട്ടോയുണ്ട്; ഗൗരിയുടേതൊഴികെ. ദുർമരണം സംഭവിച്ചവരുടെ പടം വച്ചാൽ വീടിനു ദോഷമാണ് എന്നാണു മുത്തശ്ശി പറഞ്ഞിരുന്നത്. മെഴുകുതിരിവെളിച്ചത്തിൽ, കളരിയുടെ മൺതറയിലിരുന്ന്, അവൾ ആ മുഖത്തു വിരൽകൊണ്ടു തൊട്ടു. കുളത്തിൽ ചാടി ചത്ത ഒരു ഭ്രാന്തിയുടെ മുഖമല്ല ഇത്. പൊരുതാനറിയാവുന്ന ഒരാളുടെ മുഖമാണ്.

ഫോട്ടോയ്ക്കടിയിൽ, മഞ്ഞളിൽ മുക്കിയ ഒരു കടലാസിൽ പൊതിഞ്ഞ്, ഒരു ചുവന്ന ചരട്; ഏതോ പൂജയിൽ ജപിച്ചെടുത്തതുപോലെ ഏഴു കെട്ടുള്ളത്.

ഏറ്റവും അടിയിൽ ഒരു ഓഡിയോ കാസറ്റ്. പൂപ്പൽ പിടിച്ച ലേബലിൽ, മഷി പടർന്ന, ഉരുണ്ട കൈയക്ഷരം: നിളയ്ക്ക്. അമ്മ.

അപ്പു, ഉറക്കച്ചടവോടെ, തട്ടിൻപുറത്തെ ഭരണികൾക്കു പിന്നിൽനിന്നു മുത്തച്ഛന്റെ പഴയ ടേപ്പ് റെക്കോർഡർ പൊടി തട്ടിയെടുത്തു. "ഇതൊക്കെ ഇപ്പഴും വർക്കാവുമോ, ചേച്ചീ? എന്റെ ജനറേഷൻ ഇതു മ്യൂസിയത്തിലേ കണ്ടിട്ടുള്ളൂ." അവൻ പ്ലഗ് കുത്തി, കാസറ്റ് അറയിലിട്ടു, ബഹുമാനത്തോടെ പ്ലേ ബട്ടൺ അമർത്തി.

ചക്രങ്ങൾ ഒന്നു മടിച്ചു, പിന്നെ കറങ്ങി. ഇരമ്പൽ. കിരുകിരുപ്പ്. പിന്നെ, മുപ്പത്തൊന്നു കൊല്ലത്തിനപ്പുറത്തുനിന്ന്, പിന്നിൽ ഒരു കർക്കടകമഴയുടെ ശബ്ദത്തോടൊപ്പം, ഒരു സ്ത്രീയുടെ പതിഞ്ഞ സ്വരം.

"മോളേ. നീ ഇതു കേൾക്കുമ്പൊ ഞാൻ ഉണ്ടാവില്ല. നിനക്കിപ്പൊ നാല്പതു ദിവസമാണു പ്രായം. എന്റെ മടിയിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ട്; ഇടയ്ക്കു ചിരിക്കുന്നുമുണ്ട്, ഉറക്കത്തിൽ. നിന്റെ അച്ഛനുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ…" ശബ്ദം ഒന്നിടറി, വീണ്ടും ഉറച്ചു. "…എനിക്കു സമയം കുറവാണ്. ഗുരുക്കൾ ഇതു നിനക്കു തരുന്നതു നീ വലുതായിട്ടായിരിക്കും. ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്ക്."

നിള രണ്ടു കൈകൊണ്ടും വാ പൊത്തി. കണ്ണീർ വിരലുകൾക്കു മുകളിലൂടെ ഒഴുകി. അപ്പു മുഖം തിരിച്ചു ചുമരിലേക്കു നോക്കിയിരുന്നു.

"ഈ തറവാട്ടിൽ ഒന്നുണ്ട്…" ഇരമ്പൽ പെട്ടെന്ന് ഉയർന്നു. ടേപ്പു വലിഞ്ഞു; ശബ്ദം വികൃതമായി, താഴ്ന്നും ഉയർന്നും. "…തലമുറകളായി… ഞാൻ നിലവറയിലെ ഓലയിൽ… നിന്നെ കൊണ്ടുപോകാൻ… വേറെ ഒരു വഴിയുമില്ലാഞ്ഞിട്ടാണു ഞാൻ നിന്നെ കാവിൽ…" നീണ്ട ഇരമ്പൽ. "…അവളെ വിശ്വസിക്കരുത്. എല്ലാവരും അവളെ അമ്മ എന്നു വിളിക്കും… പക്ഷേ അവൾ അമ്മയല്ല, മോളേ… അവൾ…"

കിർർർർ. നാട യന്ത്രത്തിനുള്ളിൽ കുരുങ്ങി. അപ്പു സ്റ്റോപ്പ് ബട്ടണിൽ ചാടിവീണപ്പോഴേക്കും, പൂപ്പൽ തിന്ന ആ പഴയ നാട രണ്ടായി പൊട്ടിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

"അയ്യോ! സോറി, ചേച്ചീ, സോറി, സോറി…"

നിള അനങ്ങാതിരുന്നു. ആ അവസാനത്തെ വാചകം ചെവിയിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങി. എല്ലാവരും അവളെ അമ്മ എന്നു വിളിക്കും. പക്ഷേ അവൾ അമ്മയല്ല.

ഈ നാട്ടിൽ എല്ലാവരും അമ്മ എന്നു വിളിക്കുന്നത് ഒരാളെ മാത്രമാണ്. കാവിലെ ഭഗവതിയെ. മേലേടത്തമ്മ.

കഷണങ്ങൾ ഓരോന്നായി സ്ഥാനത്തു വീണു; ചുരുങ്ങിയത് അവൾക്കങ്ങനെ തോന്നി. വേറെ ഒരു വഴിയുമില്ലാഞ്ഞിട്ടാണു ഞാൻ നിന്നെ കാവിൽ… പാവം അമ്മ. ഭർത്താവു മരിച്ച്, കൈക്കുഞ്ഞുമായി, എന്തിനെയോ പേടിച്ചരണ്ട്, വേറെ വഴിയില്ലാതെ, കുഞ്ഞിനെ രക്ഷിക്കാൻ ദേവിക്കു പണയം വച്ചു. പണയം വാങ്ങിയവൾ, പലിശയായി, അന്നുരാത്രിതന്നെ അമ്മയെ എടുത്തു. മരിക്കുംമുമ്പ് അമ്മയ്ക്കു തെറ്റു മനസ്സിലായി; അതാണ് ഈ മുന്നറിയിപ്പ്. മുപ്പത്തൊന്നു കൊല്ലത്തിനു ശേഷം മുതലും ചോദിച്ചു വന്നിരിക്കുന്നു. ലത വഴിയിൽ നിന്നതുകൊണ്ടു പോയി. ഗുരുക്കൾ സത്യം പറയാനൊരുങ്ങിയതുകൊണ്ടു പോയി.

കളരിയിലെ തണുപ്പും മുല്ലപ്പൂവിന്റെ മണവും ആ കണക്കിൽ ചേരുന്നില്ലെന്ന് ഉള്ളിലെ ഒരു ചെറിയ ശബ്ദം പറഞ്ഞു. അവൾ അതിനെ അടക്കി. തളർന്ന മനസ്സ് ഒരു ഉത്തരം കിട്ടിയാൽ അതിൽ മുറുകെപ്പിടിക്കും; രണ്ടാമതൊരു ചോദ്യം താങ്ങാൻ അതിനു കെല്പുണ്ടാവില്ല.

"ചേച്ചീ, ഞാനിതു ശരിയാക്കാം. സത്യം," അപ്പു പൊട്ടിയ നാടയുടെ രണ്ടറ്റവും വിളക്കിനു നേരെ പിടിച്ചു നോക്കുകയായിരുന്നു. "നാട ഒട്ടിക്കാം; യൂട്യൂബിൽ ട്യൂട്ടോറിയലുണ്ട്. എന്നിട്ടു ലാപ്ടോപ്പിലേക്കു റെക്കോർഡു ചെയ്ത്, ഒരു എ.ഐ. ഓഡിയോ ടൂളിലിട്ടു നോയ്സു മുഴുവൻ കളഞ്ഞാൽ, ആ മുങ്ങിപ്പോയ ഭാഗങ്ങൾ കൂടി തെളിഞ്ഞുകിട്ടും. ഒരു ദിവസം താ. നാളെ വൈകുന്നേരത്തിനു മുമ്പു ഞാൻ തരാം."

"ചെയ്യ്," നിള പറഞ്ഞു. അമ്മയുടെ ശബ്ദം ഒരിക്കൽക്കൂടി കേൾക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രം. തീരുമാനം അവൾ എടുത്തുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. നാളെ കറുത്തവാവാണ്. നാളത്തെ സന്ധ്യയ്ക്കു ഞാൻ ആ പണയം തിരിച്ചെടുക്കും. എന്റെ അമ്മ പേടിച്ചു വച്ച കടം ഞാൻ വീട്ടും. പിന്നെ ആ വാളിനും ആ കാടിനും എന്റെ മേൽ ഒരവകാശവുമില്ല.

ആ രാത്രി അവൾ ജനൽ തകർന്ന മാളികമുറിയിൽ കിടന്നില്ല. ഒറ്റയ്ക്കു കിടക്കാൻ, ജീവിതത്തിലാദ്യമായി, അവൾക്കു ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. തെക്കിനിയിൽ, മുത്തശ്ശിയുടെ കട്ടിലിനരികിൽ, നിലത്ത് ഒരു പായ വിരിച്ചു.

മുത്തശ്ശി ചുമരിനു നേരെ ചെരിഞ്ഞ്, മുഖത്തിന്റെ ഒരു വശം തലയണയിലമർത്തിയാണു കിടന്നിരുന്നത്. കുറച്ചു ദിവസമായി ആ കിടപ്പാണ്; തളർന്ന വശത്തിനു വേദനയാണെന്നു സുധ അമ്മായി പറഞ്ഞു.

ചുളിഞ്ഞ വിരലുകൾ കട്ടിലിൽനിന്നു താഴേക്കു നീണ്ടുവന്ന് നിളയുടെ മുടിയിലൂടെ ഇഴഞ്ഞു. "പേടിക്കണ്ട… മോളേ. നാളെ ഒരു ദിവസം കൂടി. നാളെ കഴിഞ്ഞാൽ… എല്ലാം ശരിയാവും."

വാവാവോ… വാവുറങ്ങ്… കറുത്തവാവിൽ കണ്ണുറങ്ങ്…

ഏഴു രാത്രികൾക്കു ശേഷം ആദ്യമായി നിള ഗാഢമായി ഉറങ്ങി. സ്വപ്നമില്ലാതെ.

രാവിലെ പശുവിനെ കറക്കാൻ ഇറങ്ങിയ ഉണ്ണിമാമയാണ് അതു കണ്ടത്. അയാളുടെ നിലവിളി കേട്ടാണു വീടുണർന്നത്.

തെക്കിനിയുടെ പടിഞ്ഞാറേ ജനലിൽ ആണിയടിച്ചിരുന്ന മൂന്നു പലകയിലും, പുറത്തുനിന്ന്, വിരൽക്കനത്തിൽ ആഴമുള്ള ചാലുകൾ. നൂറുകണക്കിന്. മൂന്നു വീതം, മൂന്നു വീതം. ഓരോ ചാലിന്റെയും വക്കു കരിഞ്ഞു കറുത്തിരിക്കുന്നു; ചുട്ടുപഴുത്ത ഇരുമ്പാണികൊണ്ടു വരഞ്ഞതുപോലെ. ജനലിനു താഴെ മുറ്റത്തെ മണ്ണു മുഴുവൻ ചവിട്ടിക്കുഴച്ചിട്ടിരിക്കുന്നു. രാത്രി മുഴുവൻ, പുലരുവോളം, എന്തോ ഒന്ന് ആ മുറിക്കുള്ളിൽ കടക്കാൻ മാന്തിക്കൊണ്ടിരുന്നിരിക്കുന്നു. ഒരു പലക പാതി പിളർന്നിട്ടുണ്ട്. ഒരു രാത്രി കൂടി കിട്ടിയിരുന്നെങ്കിൽ അതു കടക്കുമായിരുന്നു.

"നിന്നെ തേടി വന്നതാ," ഉണ്ണിമാമ വിറച്ചുകൊണ്ടു പറഞ്ഞു. "ഈശ്വരാ. അമ്മയുടെ അരികിലായതുകൊണ്ടു മാത്രം നീ രക്ഷപ്പെട്ടു. അമ്മയുടെ പുണ്യം."

നിളയും അതുതന്നെ വിശ്വസിച്ചു.